Thứ Năm, 27/08/2026
Khoa học Việt Khoa học · Công nghệ · Tri thức
Khoa học vũ trụ

Khám Phá Siêu Trái Đất Gần Nhất Từ Hệ Mặt Trời

admin

15/08/2026 · 7 phút đọc

share
Khám Phá Siêu Trái Đất Gần Nhất Từ Hệ Mặt Trời

Trong vũ trụ rộng lớn, những khám phá về các hành tinh ngoài Trái Đất luôn thu hút sự chú ý của các nhà khoa học. Mới đây, một nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một ngoại hành tinh có tên là Barnard’s star b, cách chúng ta chỉ 5,96 năm ánh sáng, xoay quanh ngôi sao lùn đỏ gần nhất với Hệ Mặt Trời.

Được dẫn dắt bởi Ignasi Ribas từ Viện Khoa học Vũ trụ ở Tây Ban Nha, nhóm nghiên cứu đã chỉ ra rằng hành tinh Barnard’s star b có khối lượng gấp 3,2 lần so với Trái Đất và hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh ngôi sao của nó trong 233 ngày. Phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Nature, theo thông tin từ IFL Science.

Barnard's star b ở rất gần Trái đất.
Hình ảnh của Barnard’s star b, một trong những siêu Trái Đất gần gũi nhất với chúng ta. (Ảnh: Astronomynow).

Barnard’s star b trở nên đặc biệt không chỉ vì khoảng cách gần mà còn vì bản thân ngôi sao Barnard là ngôi sao đơn độc gần Mặt Trời nhất. Trong số các ngôi sao, chỉ có hệ Alpha Centauri, bao gồm ba ngôi sao, là gần hơn, với Proxima Centauri là sao lùn đỏ chỉ cách chúng ta 4,2 năm ánh sáng.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra Barnard’s star b bằng phương pháp đo vận tốc xuyên tâm, với độ chính xác 99,2%. Họ đã tổng hợp hơn 700 quan sát từ dữ liệu thu thập trong suốt hai thập kỷ qua.

Sao Barnard hay GJ 699 có khối lượng nhỏ hơn rất nhiều, chỉ chiếm khoảng 1/7 khối lượng Mặt Trời và có năng lượng phát ra chỉ bằng 2% Mặt Trời. Dù vậy, khả năng tìm thấy nước lỏng trên hành tinh Barnard’s star b là rất thấp do vị trí của nó nằm ngoài vùng có thể sinh sống quanh ngôi sao chủ. Nếu Barnard’s star b là một hành tinh đá, khả năng nó bị đóng băng với nhiệt độ trung bình khoảng -170°C là rất cao, theo như nhận định của Ribas.

Điều này đặt ra một vấn đề nghiêm trọng: Barnard’s star b không thể sở hữu bầu khí quyển dày như trên Trái Đất mà nhiều khả năng chỉ là một “địa ngục băng” trần trụi.

Tuy nhiên, có một điểm sáng trong tương lai, đó là bầu khí quyển của hành tinh này có khả năng tái tạo khi ngôi sao mẹ Barnard già đi và giảm hoạt động. Điều này cho thấy rằng mặc dù cơ hội sống sót của Barnard b đã giảm, nhưng không hoàn toàn bị loại trừ. Dĩ nhiên, con người có thể phải chờ đợi rất lâu mới có thể khám phá điều này – và điều này diễn ra sau khi chúng ta không còn tồn tại vì các lý do khác.

Cảnh quan nơi siêu Trái đất Barnard b
Cảnh quan giả tưởng của siêu Trái Đất Barnard b (Ảnh đồ họa từ ESO).

Đáng chú ý, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những ngôi sao lớn hơn nhưng ít hoạt động như Mặt Trời có thể là mục tiêu hấp dẫn hơn cho các thiết bị tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.

Các nhà khoa học giải thích rằng hành tinh này không đi qua phía trước ngôi sao chủ từ góc nhìn của chúng ta. Họ dự định sẽ quan sát kỹ hơn hành tinh này bằng kính viễn vọng Hubble và James Webb trong tương lai.

Được biết, ngoài Barnard b, nhóm nghiên cứu còn phát hiện dấu hiệu của ba ngoại hành tinh khác có thể quay quanh ngôi sao Barnard, nhưng cần thêm dữ liệu để xác nhận những phát hiện này.

Ông Alejandro Suarez Mascareno – thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết rằng việc phát hiện Barnard b cùng với các ngoại hành tinh khác ngoài Proxima Centauri đã chứng minh rằng “khu vực vũ trụ gần gũi với Trái Đất chúng ta đầy rẫy những hành tinh có khối lượng nhỏ”.

Kể từ khi bắt đầu những nghiên cứu về các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời từ những năm 1990, đã có hơn 5.700 hành tinh được phát hiện, nhưng rất ít trong số đó nằm trong vùng có khả năng sinh sống. Việc phát hiện Barnard b là một bước tiến quan trọng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các hành tinh nhỏ và điều kiện sống của chúng trong không gian vũ trụ.

Để tìm hiểu chi tiết về những thành tựu nổi bật trong hành trình khám phá vũ trụ, bạn có thể tham khảo bài viết thú vị Hành Trình Khám Phá Vũ Trụ Qua Những Thành Tựu Của Tàu Voyager. Bài viết này giúp bạn có cái nhìn sâu sắc về những phát hiện quan trọng mà tàu Voyager đã thực hiện trong suốt hơn 40 năm.

Nếu bạn muốn khám phá thêm những bí ẩn vùng tối của Mặt Trăng, hãy đọc bài viết Khám Phá Những Bí Mật Vùng Tối Của Mặt Trăng Qua Nghiên Cứu Của Tàu Hằng Nga 4. Bài viết này sẽ khiến bạn ngạc nhiên với những phát hiện đáng chú ý từ tàu Hằng Nga 4 và những cảnh báo từ Stephen Hawking về tương lai của Mặt Trăng.

science

Lưu ý kiến thức khoa học: Nội dung trong bài viết chỉ mang tính tham khảo về kiến thức khoa học, không thay thế tư vấn chuyên môn. Vui lòng đối chiếu nguồn và tham khảo chuyên gia trước khi áp dụng.

Người viết

admin

Cộng tác viên nội dung khoa học tại Khoa học Việt.

Xem bài viết →