Khám Phá Sự Khác Biệt Giữa Vẫn Thạch và Thiên Thạch

Thiên thạch có lẽ đã trở thành thuật ngữ quen thuộc với nhiều người, nhưng vẫn thạch thì vẫn là điều khá mới mẻ đối với nhiều người.

Về tổng thể, cả vẫn thạch và thiên thạch đều là những mảnh vụn đến từ không gian, rơi xuống bề mặt Trái đất. Chúng được hình thành từ các tiểu hành tinh, sao chổi hoặc các vật thể khác có trong Hệ Mặt Trời. Tuy nhiên, việc phân biệt giữa chúng là rất cần thiết vì đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Thiên thạch (meteoroid) được định nghĩa là một vật thể thiên nhiên đến từ không gian và tác động đến bề mặt Trái đất. Khi một thiên thạch xuyên qua bầu khí quyển, áp suất nén sẽ khiến nó nóng lên, tạo ra ánh sáng và thậm chí có thể dẫn đến việc đốt cháy lớp bề mặt của nó.

Thiên thạch là một vật thể thiên nhiên từ không gian, tác động trực tiếp đến bề mặt Trái đất.

Những thiên thạch này có thể đến từ các tiểu hành tinh nhỏ hoặc thậm chí là những sao chổi đã không còn hoạt động, có khối lượng dao động từ 10−10 đến 10^4 kg với đường kính từ vài micromet đến hàng mét. Những hạt thiên thạch nhỏ hơn được gọi là thiên thạch micrô. Các thiên thạch lớn hơn là bộ phận sót lại của các vật thể như sao chổi hay tiểu hành tinh. Những mảnh vỡ của các sao chổi đã hết hoạt động vẫn duy trì quỹ đạo elip của chúng. Chỉ khi quỹ đạo Trái đất cắt ngang các dòng thiên thạch, chúng mới được phát hiện. Khi đi vào khí quyển, chúng sẽ bốc cháy ở độ cao từ 150 đến 120 km, tạo ra hiện tượng sao băng và những sao băng cực sáng thường được gọi là cầu lửa (tiếng Anh: bolide).

Một thiên thạch có kích thước chỉ 30 đến 40 cm cũng đủ tạo ra vùng không khí bốc cháy xung quanh nó có thể lên đến vài trăm mét. Nhiệt độ bề mặt của thiên thạch có thể đạt khoảng 1.600°C. Tại độ cao trên 100 km, bề mặt thiên thạch nóng chảy, biến thành chất khí và phát sáng. Một thiên thạch chỉ tồn tại nếu nó đủ lớn, có khối lượng riêng cao và di chuyển với tốc độ chậm (dưới 20 km/s), nếu không sẽ bị thiêu cháy hoàn toàn khi đi qua khí quyển. Vẫn thạch là phần còn lại của thiên thạch mà đã xuyên qua không gian, bị đốt cháy một phần và rơi xuống bề mặt Trái đất.

Hố vẫn thạch được phân chia thành hai loại tùy thuộc vào quá trình hình thành của chúng.

Wikipedia định nghĩa rằng hố vẫn thạch là các hố trên bề mặt Trái đất, các hành tinh hay vệ tinh có bề mặt cứng, được hình thành từ va chạm với các vẫn thạch. Có hai loại hố vẫn thạch, đó là:

• Hố vẫn thạch chính hình thành từ va chạm đầu với thiên thạch.
• Hố vẫn thạch phụ xuất hiện do các mảnh vỡ từ vụ va chạm đầu rơi xuống lại bề mặt thiên thể.

Vẫn thạch không chỉ xuất hiện trên Trái đất mà còn được tìm thấy trên bề mặt của sao Hỏa và Mặt trăng.

Trước đây, các hố vẫn thạch được xem như là những hiện tượng độc đáo trên Mặt trăng, trong khi những hố ít ỏi trên bề mặt Trái đất được coi là hiếm gặp.

Từ Trái đất, có thể nhìn thấy khoảng 300.000 hố vẫn thạch trên bề mặt Mặt trăng qua ống nhòm. Tuy nhiên, các bức ảnh chụp từ vệ tinh nhân tạo và các thiết bị hạ cánh trên bề mặt đã chỉ ra rằng số lượng hố vẫn thạch có đường kính lớn hơn 1m lên tới khoảng 3.10^12 (kể cả mặt không nhìn thấy của Mặt trăng). Mật độ hố vẫn thạch trên sao Thủy cũng tương đương như trên Mặt trăng.

Tóm lại, khi vật thể còn ở ngoài không gian, nó được gọi là thiên thạch. Khi đã đi qua lớp khí quyển và rơi xuống bề mặt Trái đất, phần còn lại sẽ được gọi là vẫn thạch.

Vẫn thạch cung cấp cho các nhà khoa học những thông tin giá trị về sự hình thành và phát triển của Hệ Mặt trời. Nghiên cứu về vẫn thạch giúp hiểu rõ hơn về các vật liệu trong không gian, trong đó bao gồm cả nguồn gốc của sự sống trên Trái đất.