Khám Phá Hành Tinh HD 189733 B: Nơi Có Gió Siêu Tốc và Nhiệt Độ Khắc Nghiệt

Hành tinh HD 189733 b là một trong những nơi có điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất vũ trụ, theo nghiên cứu của các nhà thiên văn học Thụy Sĩ.

Được các nhà khoa học tại Đại học Geneva và Bern tính toán, tốc độ gió trên hành tinh này có thể đạt tới 8.700 km/h, tương đương với 7 lần vận tốc âm thanh, theo thông tin từ New Zealand Herald. Tuy nhiên, điều kiện này vẫn chưa phải là điều tồi tệ nhất. Thực tế, hành tinh còn có những cơn mưa thủy tinh, được mô tả như là “hàng nghìn nhát cắt chết người”.

“HD 189733 b là một thế giới ác mộng mà bạn khó có thể tưởng tượng. Từ xa, hành tinh này có màu xanh tươi sáng, dễ khiến người ta nhầm lẫn với hình ảnh của một Trái Đất bình yên. Nhưng thực tế, điều kiện thời tiết ở đây cực kỳ nguy hiểm,” thông tin từ NASA cho biết.

Màu sắc xanh của hành tinh không phải do nước mà là từ bầu khí quyển chứa những đám mây và hạt sillicat.

Bầu khí quyển hành tinh HD 189733 b có nhiệt độ lên tới 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

Hành tinh HD 189733 b là một hành tinh khí khổng lồ lớn gấp nhiều lần sao Mộc, nằm cách Trái Đất khoảng 63 năm ánh sáng trong chòm sao Vulpecula còn có tên gọi là “cáo nhỏ”. Hành tinh này quay quanh ngôi sao mẹ ở khoảng cách gần hơn 13 lần so với khoảng cách giữa sao Thủy và Mặt Trời, hoàn thành một vòng quỹ đạo trong chỉ 2,2 ngày.

Tiến sĩ Kevin Heng, người dẫn dắt cuộc nghiên cứu, cho biết: “Phát hiện này vô cùng quan trọng vì chúng tôi đã có thể thu thập dữ liệu từ một kính viễn vọng nhỏ trên mặt đất với đường kính 3,6m, tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile, và chất lượng phép đo không thua kém kính viễn vọng không gian Hubble.”

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật đo tín hiệu natri từ những ngoại hành tinh xa xôi. Khi hành tinh đi qua trước ngôi sao mẹ, độ mạnh của tín hiệu này sẽ thay đổi. Từ đó, các nhà thiên văn học có thể xác định được nhiệt độ trên hành tinh.

Bằng cách theo dõi tín hiệu từ nhiều độ cao khác nhau, nhóm nghiên cứu có thể tính toán sự thay đổi nhiệt độ trong bầu khí quyển, nơi nhiệt độ giảm từ 3.000 xuống 1.700 độ C gần bề mặt.

Để đo tốc độ gió, họ dựa vào sự biến đổi trong tín hiệu natri gửi đến Trái Đất. Những thay đổi này chỉ rõ rằng gió trên hành tinh di chuyển với tốc độ cực nhanh. Kết quả từ kính viễn vọng Hubble cũng đồng nhất với phát hiện này.

Các nghiên cứu của các nhà khoa học Thụy Điển mở ra cánh cửa tìm hiểu về bầu khí quyển của những ngoại hành tinh xa mà không cần sử dụng thiết bị đồ sộ hay kính viễn vọng không gian.

Ngoại hành tinh này có bầu khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Mới đây, kính thiên văn James Webb đã tiết lộ rằng ngoại hành tinh HD 189733 b, chỉ cách Trái Đất khoảng 64 năm ánh sáng, có một bầu khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua (một chất có mùi như trứng thối).

Các nhà nghiên cứu trước đây đã nghi ngờ rằng, hydro sunfua có thể tồn tại ở các hành tinh khí khổng lồ xa xôi vì bầu khí quyển của sao Mộc và sao Thiên Vương cũng chứa phân tử này. Tuy nhiên, khí này rất hiếm khi được phát hiện bên ngoài hệ mặt trời, trừ những lượng nhỏ trong không gian giữa các ngôi sao.

Guangwei Fu, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins, nói rằng phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là một bước tiến quan trọng để tìm kiếm loại phân tử này trên các hành tinh khác và nâng cao hiểu biết về sự hình thành của các loại hành tinh khác nhau.

Sự hiện diện của hydro sunfua có ý nghĩa quan trọng vì nó chỉ ra rằng hành tinh này chứa lưu huỳnh, một nguyên tố thiết yếu để tạo ra các phân tử phức tạp. Lưu huỳnh cũng đóng vai trò chủ chốt trong sự tồn tại của hầu hết các dạng sống trên Trái Đất.

Mặc dù HD 189733 b gần như không thể có sự sống do nhiệt độ và điều kiện thời tiết rất khắc nghiệt, việc phát hiện khí này trên những thế giới xa xôi có thể gia tăng khả năng tìm thấy các hành tinh ngoại có thể duy trì sự sống.

Các nhà khoa học cũng nhận định rằng nếu JWST đặt ở phía đối diện của Dải Ngân Hà, nó có thể phát hiện dấu hiệu của sự sống trên Trái Đất.