Thứ Tự Các Hành Tinh Trong Hệ Mặt Trời: Từ Sao Thủy Đến Hành Tinh Kỳ Lạ Thứ Chín

Hệ Mặt Trời của chúng ta không chỉ có các hành tinh nổi tiếng mà còn chứa đựng nhiều điều kỳ diệu đa dạng đang chờ được khám phá. Kể từ khi sao Diêm Vương được phát hiện vào năm 1930, trẻ em đã được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời. Tuy nhiên, từ cuối những năm 1990, một cuộc tranh luận lớn đã diễn ra giữa các nhà thiên văn học về việc “Liệu Diêm Vương có thực sự là một hành tinh không?“

Vào năm 2006, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế đã đưa ra một quyết định gây tranh cãi, khi công nhận sao Diêm Vương (Pluto) là một “hành tinh lùn“, chính thức loại bỏ nó khỏi danh sách các hành tinh trong hệ Mặt trời. Vì vậy, hiện tại chỉ còn 8 hành tinh chính trong hệ Mặt Trời.

Các hành tinh trong hệ mặt trời được mô tả bởi một hình minh họa trên máy tính NASA, không hiển thị quỹ đạo và kích thước. (Nguồn ảnh: NASA).

Hiện nay, các nhà thiên văn đang tìm kiếm một hành tinh nữa trong hệ mặt trời, một “hành tinh thực thứ chín“. Bằng chứng cho sự tồn tại của hành tinh này đã được đưa ra vào ngày 20 tháng 1 năm 2016. Với khối lượng gấp khoảng 10 lần Trái đất và 5.000 lần sao Diêm Vương, hành tinh này được gọi là “Hành tinh thứ 9“.

Thứ tự các hành tinh trong hệ Mặt Trời được tổ chức từ gần nhất đến xa nhất với Mặt Trời, bao gồm: sao Thủy, sao Kim, Trái đất, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương cùng với “hành tinh thứ 9” (Planet Nine).

Nếu tính cả sao Diêm Vương, thì nó đứng sau sao Hải Vương trong danh sách. Tuy nhiên, Pluto đã bị loại do có “độ nghiêng quá lớn” và quỹ đạo hình elip, không giống như các hành tinh khác. Điều thú vị là Diêm Vương từng được xếp hạng là hành tinh thứ tám.

Các Hành Tinh Khác Nhau Trong Hệ Mặt Trời

Các hành tinh Trái Đất.

Bốn hành tinh gần Mặt Trời được gọi là “các hành tinh Trái Đất“, với bề mặt chủ yếu là đá. Trong khi đó, sao Diêm Vương cũng có bề mặt rắn, nhưng không thuộc nhóm này.

Các Hành Tinh Khí Khổng Lồ

Các hành tinh khí và băng đá.

Bốn hành tinh lớn hơn, bao gồm sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương và sao Hải Vương, được gọi là “các hành tinh kiểu sao Mộc” vì kích thước lớn của chúng. Các hành tinh này chủ yếu chứa khí và không có bề mặt rắn giống như các hành tinh Trái Đất.

Các Hành Tinh Lùn Trong Hệ Mặt Trời

Theo Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU), một hành tinh được định nghĩa là gì đó có khả năng làm tròn nhờ trọng lực, có quỹ đạo xung quanh Mặt trời mà không phải là vệ tinh của hành tinh khác và đã “dọn sạch các vùng lân cận” của nó. Tuy nhiên, sao Diêm Vương không đáp ứng đủ tiêu chí này do chia sẻ không gian với nhiều vật thể khác trong vành đai Kuiper.

Dưới đây là danh sách ngắn gọn các hành tinh chính trong hệ Mặt Trời:

Sao Thủy (Mercury)

Sao Thủy chỉ lớn hơn so với Mặt trăng của Trái đất một chút.

Sao Thủy là hành tinh gần nhất với Mặt trời và có kích thước nhỏ hơn so với sáu hành tinh khác. Mặt ban ngày có thể lên tới 450 độ C, nhưng vào ban đêm thì lại lạnh giá.

Sao Kim (Venus)

Nam bán cầu của sao Kim, được quan sát trong vùng tử ngoại. (Nguồn ảnh: ESA).

Sao Kim là hành tinh thứ hai từ Mặt trời và nổi tiếng với bầu khí quyển độc hại, tạo ra hiệu ứng nhà kính cực kỳ mạnh mẽ.

Trái Đất

Hình ảnh Trái đất được chụp từ vệ tinh dự báo thời tiết của Nga Elektro-L No.1. (Nguồn ảnh: NTsOMZ).

Trái Đất là hành tinh duy nhất được biết đến có sự sống, với bầu khí quyển chứa nhiều oxy và nitơ.

Sao Hỏa (Mars)

Các nhà nghiên cứu sao Hỏa đang tập trung vào hai cảm biến trên Trái Đất và hành tinh quay xung quanh để hiểu rõ hơn về các nguồn metan trên hành tinh Đỏ. (Nguồn ảnh: Kính viễn vọng không gian).

Sao Hỏa, với bề mặt đất đá lạnh và màu đỏ đặc trưng, đang được nghiên cứu kỹ lưỡng để tìm kiếm dấu hiệu của sự sống trong quá khứ.

Sao Mộc (Jupiter)

Ảnh chụp cận cảnh “Vết đỏ lớn – Great Red Spot” của sao Mộc bằng tàu vũ trụ Voyager. (Nguồn ảnh: NASA / JPL-Caltech).

Sao Mộc là hành tinh lớn nhất trong hệ Mặt Trời, nổi bật với những cơn bão cực lớn, trong đó có “Vết đỏ lớn” vẫn tồn tại hàng trăm năm.

Sao Thổ (Saturn)

Ảnh màu thực tế của Sao Thổ. (Nguồn ảnh: NASA / JPL / Space Science Institute).

Vành đai nổi tiếng của sao Thổ làm cho hành tinh này trở nên đặc sắc và dễ nhận diện hơn các hành tinh khác.

Sao Thiên Vương (Uranus)

Sao Thiên Vương hiện lên đồng màu qua ảnh chụp của Voyager 2 năm 1986. (Nguồn ảnh: Lawrence Sromovsky, (Đại học Wisconsin-Madison.), Keck Observatory.

Sao Thiên Vương là hành tinh có trục quay nằm gần như song song với mặt phẳng quỹ đạo của nó, tạo ra các mùa khắc nghiệt kéo dài trong hàng chục năm.

Sao Hải Vương (Neptune)

Tốc độ gió của sao Hải Vương đạt hơn 1.500 mph và những cơn gió hành tinh nhanh nhất trong hệ mặt trời. (Nguồn ảnh: NASA / JPL).

Sao Hải Vương nổi bật với những cơn gió mạnh nhất trong hệ Mặt Trời, và đã được dự đoán sự tồn tại trước khi được phát hiện.

Sao Diêm Vương (Hành tinh Lùn)

Sao Diêm Vương và các mặt trăng của nó quay quanh mặt trời nằm gần rìa của hệ Mặt trời. (Nguồn ảnh: SPACE.com/Karl Tate).

Sao Diêm Vương, trước đây là hành tinh thứ 9 trong hệ mặt trời, giờ đã được phân loại là hành tinh lùn. Nó có một quỹ đạo khá kỳ lạ và không tương tự như các hành tinh khác.

Hành Tinh Thứ 9 (Planet Nine)

Hành tinh thứ 9 rất có thể quay xung quanh Mặt trời ở khoảng cách xa gấp 20 lần so với quỹ đạo của sao Hải Vương. Sự tồn tại của nó vẫn chưa được xác nhận trực tiếp, nhưng các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra dấu hiệu của nó thông qua tác động hấp dẫn của nó lên các vật thể trong vành đai Kuiper.

Nhà khoa học Mike Brown và Konstantin Batygin đã công bố nghiên cứu về hành tinh này trên tạp chí thiên văn học, mở ra một chương mới cho cuộc nghiên cứu về hệ mặt trời của chúng ta.