Sự Thật Thú Vị Về Những Tờ Cáo Thị Cổ Xưa: Tại Sao Tội Phạm Vẫn Bị Bắt?

Những tờ cáo thị truy tìm tội phạm thời xưa, mặc dù có thể không chính xác, nhưng vẫn có hiệu quả trong việc bắt giữ tội phạm. Tại sao lại như vậy?

Nếu bạn đã từng xem các bộ phim cổ trang Trung Quốc, chắc chắn bạn đã thấy những tờ cáo thị nhắc đến tội phạm bị truy nã được dán khắp nơi, nhưng có lẽ bạn đã thắc mắc rằng tại sao chúng lại có thể giúp quan phủ trong việc tìm kiếm tội phạm?

Trên các tờ cáo thị thường xuất hiện những hình vẽ và thông tin về tên tuổi của đối tượng. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng những hình ảnh này có thể không giống thật và có thể gây khó khăn cho công tác truy bắt. Nhưng sự thật có phải như vậy?

Trước khi máy ảnh ra đời, để ghi lại diện mạo, các họa sĩ đã được thuê để thực hiện những bức chân dung. Những nhân vật nổi tiếng như hoàng đế hay quan đại thần thường có các tác phẩm tại các họa sĩ tài ba, do đó, cộng đồng có cách nhìn khá chính xác về họ. Ngược lại, hình vẽ trên những tờ cáo thị thường kém chính xác và không khác biệt nhiều so với hình dáng thật.

Tuy nhiên, dù hình vẽ trên tờ cáo thị có thể không thể hiện đúng gương mặt của kẻ lẩn trốn, nhưng các biện pháp khác mà quan phủ áp dụng lại rất hiệu quả trong việc tìm kiếm và bắt giữ đối tượng đó.

Hình ảnh người của quan phủ cầm những tờ cáo thị đi tìm tội phạm lẩn trốn trong các bộ phim cổ trang. (Ảnh: Baidu).

Phương Pháp 1: Hệ Thống Nhận Diện Chính Quyền

Trong quy trình truy bắt người, ngoài hình vẽ, quan phủ thường áp dụng một cách miêu tả chi tiết về các đặc điểm nhận dạng. Một số thông tin về thói quen sinh hoạt và đặc điểm ngoại hình của tội phạm cũng được nêu rõ.

Dù tỷ lệ người biết chữ vào thời điểm đó không cao, nhưng việc dán cáo thị ở khắp nơi đã tạo cơ hội cho những người biết chữ nhận diện tội phạm. Sự kết hợp giữa hình vẽ và thông tin mô tả giúp người dân dễ dàng xác định kẻ mà họ đang tìm kiếm. Điều này khiến cho những kẻ trốn chạy không thể dễ dàng hòa lẫn vào đám đông.

Hệ thống nhận diện của thời phong kiến khá tương tự với các giấy tờ nhận dạng hiện nay như chứng minh thư hay căn cước công dân. Thêm vào đó, nếu một người không có giấy chứng minh thân phận, họ sẽ gặp khó khăn trong việc tìm chỗ ở hoặc thuê quán trọ. Người dân thường kiểm tra giấy tờ trước khi cho ai ở nhờ.

Nếu một tội phạm không thể xuất trình giấy tờ, họ sẽ gặp rất nhiều trở ngại trong việc thuê chỗ ở và có thể sẽ bị nghi ngờ. Điều này khiến cho tội phạm phải chọn những nơi ẩn mình tạm bợ.

Phương Pháp 2: Quy Định Tội Liên Đới

Quy định này, thực hiện từ thời đại nhà Tần, yêu cầu các hộ dân phải chịu trách nhiệm trong việc báo cáo tội phạm trong khu vực của họ. Nếu có người trong gia đình phạm tội, những hộ khác trong cùng một nhóm sẽ bị yêu cầu có trách nhiệm báo cáo.

Hơn nữa, sự khác biệt về giọng nói giữa các vùng cũng là một yếu tố quan trọng. Khi có người lạ đến từ nơi khác, người dân sẽ dễ dàng nhận ra. Nếu không có khả năng giải thích hay chứng minh thân phận, kẻ lạ này có thể sẽ bị báo cáo cho quan phủ.

Phương Pháp 3: Tiền Thưởng Truy Tìm

Trên các tờ cáo thị, quan phủ thường ghi rõ tiền thưởng cho người tìm thấy tội phạm. Giải thưởng tăng lên gấp bội nếu người đó đưa tội phạm đến nơi chính quyền.

Minh họa 1 tờ cáo thị tìm tội phạm thời xưa. (Ảnh: Baidu).

Số tiền thưởng thường dao động từ 100 đến 1.000 lượng bạc. Nếu chuyển đổi sang giá trị hiện tại, ở thời nhà Đường, 1 lượng bạc tương đương với 3.000 NDT (gần 11 triệu VND). Vào thời Tống, con số này giảm còn 1.300 NDT (gần 5 triệu VND). Điều này cho thấy số tiền thưởng khá lớn vào các thời kỳ đó.

Dù vậy, việc bắt tội phạm để nhận thưởng không phải là điều đơn giản, bởi các đối tượng bị truy nã thường rất nguy hiểm. Nhưng, thời đó, vẫn có nhiều người sẵn sàng mạo hiểm để săn tiền thưởng, từ đó trở nên giàu có.