Khám Phá Rằng Có Thể Nền Văn Minh Đã Từng Hiện Hữu Trên Trái Đất

Liệu rằng Trái đất từng là nơi cư ngụ của một nền văn minh công nghiệp trước cả nhân loại?

Sự sống phức tạp mà chúng ta thấy hiện nay đã tồn tại trên hành tinh của chúng ta ít nhất 400 triệu năm, trong khi các dạng sống đầu tiên đã hiện diện từ hơn 3,5 tỷ năm trước. Mặc dù vậy, việc chúng ta xây dựng một nền văn minh công nghiệp chỉ bắt đầu cách đây khoảng 300 năm.

Điều này tạo ra một khoảng thời gian lớn hơn 3 tỷ năm không được ghi nhận – đủ lâu cho sự xuất hiện và biến mất của không chỉ một mà có thể nhiều nền văn minh công nghiệp đã tồn tại trước chúng ta!

Sự sống đã tồn tại trên hành tinh này hơn 3,5 tỷ năm. (Ảnh: WALTER MYERS / STOCKTREK IMAGES / GETTY IMAGES).

Câu hỏi đặt ra là, nếu một nền văn minh công nghiệp từng tồn tại trên Trái đất hàng triệu năm trước, thì chúng ta có thể chứng minh hay bác bỏ điều đó như thế nào?

Điều này chính là khởi điểm của Giả thuyết Silurian, một khái niệm thú vị được nêu ra trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2018 trên Tạp chí Sinh vật học Quốc tế.

Trong một series phim truyền hình viễn tưởng nổi tiếng từ BBC mang tên “Doctor Who”, có sự xuất hiện của một chủng tộc ngoài hành tinh mang tên Silurians – loài bò sát hình người với công nghệ tiên tiến sống trước cả loài người.

Khả năng về sự tồn tại của các nền văn minh trong vũ trụ và mối quan hệ của chúng với kỷ nguyên Anthropocene – kỷ nguyên mà con người đã có những tác động sâu sắc đến Trái đất – đã thúc đẩy Adam Frank, một Giáo sư vật lý thiên văn tại Đại học Rochester, New York, để tiến hành nghiên cứu sâu hơn.

“Nếu có những nền văn minh khác, thì những nền văn minh đó có có thể đã kích hoạt biến đổi khí hậu của riêng mình không?” – Đây là điều mà Giáo sư Adam Frank không ngừng trăn trở.

Với những câu hỏi này, ông đã đến Viện Khoa học Không gian Goddard của NASA (GISS) để chia sẻ những ý tưởng của mình với các nhà nghiên cứu khí hậu.

“Tôi đã gặp Giáo sư Gavin A. Schmidt (một nhà khí hậu học và là Giám đốc của GISS), và bắt đầu bàn về lịch sử địa chất hàng triệu năm trước” – Giáo sư Adam Frank nói.

Khám Phá Hồ Sơ Địa Chất Của Trái Đất

Homo sapiens (chúng ta, loài người hiện nay) lần đầu xuất hiện trên Trái đất khoảng 300.000 năm trước.

Việc xác định sự tồn tại của nền văn minh tiền nhân loại đã khiến hai vị giáo sư quyết định tìm kiếm chứng cứ từ 4 triệu đến 400 triệu năm trước. Liệu họ có thể tìm thấy điều gì không?

Quay ngược hàng triệu năm để tìm kiếm dấu vết của một nền văn minh tiềm năng trước Homo sapiens là một nhiệm vụ không hề đơn giản.

Lịch sử Trái đất qua nhiều thời kỳ. (Nguồn: CƠ QUAN KHẢO SÁT ĐỊA CHẤT MỸ).

“Sau hàng triệu năm, Trái đất đã có quá nhiều thay đổi. Bạn sẽ không tìm thấy bất kỳ tượng đài hay công trình nào còn sót lại. Hồ sơ hóa thạch gần như không còn vì mọi thứ sẽ biến mất theo thời gian. Chúng tôi chỉ có thể tìm thấy dấu vết từ các hóa chất” – theo lời Giáo sư Adam Frank.

“Chúng tôi sẽ phải phân tích từng lớp đá để phát hiện xu hướng – tìm kiếm những thay đổi từ các đồng vị carbon hoặc oxy. Một nền văn minh công nghiệp sẽ thải rất nhiều carbon dioxide vào không khí. Các dấu vết nhựa hoặc nano cũng sẽ là những dấu hiệu rõ ràng cho thấy một nền văn minh từng tồn tại” – ông cho biết thêm.

Hai giáo sư Schmidt và Frank bị cuốn hút bởi giai đoạn lịch sử được gọi là Thời kỳ nhiệt cực đại Paleocen-Eocene (PETM), khi mà Trái đất trải qua sự gia tăng nhiệt độ lên đến 9,4 độ C so với hiện tại khoảng 56 triệu năm trước, làm cho môi trường trở nên ôn hòa và dễ chịu hơn.

Họ đã xem xét tỷ lệ đồng vị carbon và oxy trong các mẫu từ PETM và nhận thấy sự gia tăng bất thường, nhưng cũng đồng thời phát hiện được sự suy giảm nhiệt độ, nhưng không hề bằng tốc độ thay đổi khí hậu mà hiện nay chúng ta đang chứng kiến.

Giáo sư Frank cho biết sự khác biệt trong hóa học của PETM chỉ ra một sự thay đổi khí hậu kéo dài.

Họ cũng phân tích các “sự kiện đột ngột” trong hồ sơ địa chất, bao gồm các sự kiện thiếu oxy trong đại dương – khi các đại dương trở nên cạn kiệt oxy – và các sự kiện tuyệt chủng. Không có gì bất ngờ khi những sự kiện này cũng không phải là dấu hiệu của một nền văn minh công nghiệp.

Giải Thích Theo Thuyết Triết Học “Dao Cạo Ockham”

Năm 1324, nhà thần học William xứ Ockham đã đưa ra một lý thuyết triết học nổi tiếng mang tên “Dao cạo Ockham”, có nghĩa là nếu một vấn đề khoa học có thể được giải thích bằng ít giả thuyết nhất thì điều đó sẽ đúng nhất.

“Giả thuyết rằng Trái đất đã từng nuôi dưỡng một nền văn minh công nghiệp đã tuyệt chủng thật sự hấp dẫn, nhưng ngay cả chính các tác giả cũng thấy khó khăn trong việc coi đó là sự thật” – Stephen Holler, Phó giáo sư vật lý tại Đại học Fordham, cho biết với Popular Mechanics.

Vào thế kỷ 14, triết gia Franciscan William đã chỉ ra rằng giải pháp khả thi nhất cho mọi vấn đề là giải pháp đơn giản nhất.

Phó giáo sư Stephen Holler nhận xét: “Trong trường hợp này, phần lớn hồ sơ địa chất có thể được giải thích qua các hiện tượng tự nhiên, do đó không cần thiết phải đề cập đến các nền văn minh đã mất.”

Tuy nhiên, nếu một nền văn minh công nghiệp đã tồn tại và sự biến mất của nó là kết quả của những thay đổi khí hậu thảm khốc do hoạt động công nghiệp, thì chúng ta cần phải lắng nghe những cảnh báo, bởi vì chúng ta đang đứng trên bờ vực.

Giả thuyết Silurian khẳng định: “Một xã hội càng bền vững trong việc sản xuất năng lượng và tài nguyên – tức là một xã hội càng tiên tiến – thì những dấu vết mà họ để lại trên hành tinh sẽ càng ít hơn”.

Bạn có thể không nhìn thấy thứ mình đang tìm kiếm nếu không rõ ràng. (Ảnh minh họa: Internet).

Các dấu vết này có khả năng sẽ trở thành những yếu tố quan trọng trong hồ sơ địa chất trong tương lai. Chẳng hạn, nếu chúng ta sản xuất càng nhiều nhựa hoặc những phân tử tổng hợp bền bỉ, khả năng mà các nền văn minh sau này sẽ tìm thấy dấu hiệu về chúng ta càng cao.

(Trên toàn cầu, xã hội hiện nay sản xuất khoảng 300 triệu tấn nhựa mỗi năm – gần bằng trọng lượng của toàn bộ dân số!).

Ngay cả khi chúng ta gây ra một thảm họa hạt nhân, các hạt phóng xạ sẽ còn tồn tại trong đất hàng trăm năm sau đó, làm bằng chứng cho thấy sự hiện diện của chúng ta.

Giáo sư Adam Frank cho biết: “Với giả thuyết Silurian, chúng tôi đã chỉ ra rằng nếu chúng ta biến mất, thì sẽ có những dấu hiệu mà các thế hệ sau này sẽ tìm thấy nếu họ tìm kiếm nền văn minh của chúng ta trong 10 hoặc 20 triệu năm nữa.”

Nhưng quan trọng hơn, nghiên cứu của hai vị giáo sư đã nhấn mạnh những thiếu sót trong phương pháp hiện tại của khoa học.

Giáo sư Frank giải thích: “Nếu nền văn minh của một loài trước đó rất ngắn ngủi, chúng ta có thể không thể tìm thấy nó trong các lớp trầm tích cổ bằng các công cụ và phương pháp hiện tại. Nếu bạn muốn tìm kiếm chứng cứ về nền văn minh đã qua, bạn phải thực hiện những nghiên cứu chưa từng có và phát triển những phương pháp mới.”

Điều này đã chỉ ra rằng quá trình tiến hóa của sự sống phức tạp kéo dài hàng triệu năm.

Dù cả hai giáo sư Frank và Schmidt không thực sự tin rằng một nền văn minh công nghiệp đã tồn tại trước chúng ta, nhưng thông điệp rút ra từ Giả thuyết Silurian, theo Giáo sư Frank, là nếu bạn không xác định rõ điều mình tìm kiếm, bạn có thể sẽ không thấy được nó.

Cuối cùng, theo Giả thuyết Silurian, những gì chúng ta để lại trên Trái đất có thể không phải là những kim tự tháp hay tòa nhà chọc trời, mà chỉ là những biến đổi trong đá, đánh dấu sự khởi đầu của Kỷ nguyên Anthropocene!