Khám Phá Bí Ẩn Đằng Sau Tượng Dogū Thời Tiền Sử Nhật Bản

Trải qua thời gian, con người đã tiến bộ trong việc phát triển ngôn ngữ và chữ viết. Kiến thức mà chúng ta có ngày nay chủ yếu dựa vào các tài liệu cổ của những nền văn minh như chữ hình nêm, chữ tượng hình Ai Cập, và các bản ghi của các nhà sử học Hy Lạp. Nhờ đó, chúng ta có thể tiếp cận và hiểu những di sản văn hóa xưa.

Nhưng lịch sử của nhân loại vẫn còn nhiều khoảng trống. Trước khi có chữ viết, việc hiểu biết về các phong tục tập quán của các nền văn hóa cổ rất khó khăn. Chúng ta vẫn chưa thể lý giải các vật phẩm khảo cổ từ thời kỳ đó, cũng như không biết mục đích tồn tại của chúng. Liệu những vật dụng nhỏ này có phải là các đồ thờ cúng trong các nghi lễ tôn giáo hay không?

Vẫn còn nhiều điều bí ẩn chưa được làm sáng tỏ, khiến cho chúng ta không ngừng tìm kiếm câu trả lời cũng như đưa ra nhiều giả thuyết khác nhau để nghiên cứu về nguồn gốc của nhân loại.

Trong số những di tích bí ẩn, tượng Dogū là một trong những hiện vật nổi bật nhất được phát hiện tại Nhật Bản từ thời kỳ tiền sử.

Bức tượng nhỏ dogū được làm ở Nhật Bản thời tiền sử.

Dogū, hay còn gọi là “tượng đất,” là những tượng nhỏ làm bằng đất sét có hình dáng người hoặc động vật, được tạo ra trong thời kỳ Jōmon của Nhật Bản. Điểm thu hút của những bức tượng này chính là sự bí ẩn về nguồn gốc và mục đích của chúng.

Bức tượng được tạo ra vào cuối thời kỳ Jōmon của Nhật Bản.

Thời kỳ Jōmon kéo dài từ năm 14.000 đến 300 trước Công nguyên, là giai đoạn mà con người Nhật Bản chủ yếu sống bằng săn bắn và hái lượm. Cũng trong thời kỳ này, các cộng đồng nông nghiệp đầu tiên bắt đầu hình thành.

Những sản phẩm gốm đầu tiên ở Nhật Bản cũng xuất hiện trong giai đoạn này. Năm 1998, nhà khảo cổ học Mỹ Edward S. Morse phát hiện ra những mảnh gốm từ thời kỳ Jōmon, và ông đã đặt tên cho thời kỳ này, Jōmon nghĩa là “dây đánh dấu.” Các sản phẩm gốm từ thời kỳ đầu này thường được trang trí bằng các dây thừng ấn vào đất sét ướt để tạo hình.

Mặc dù chúng ta có nhiều thông tin về thời kỳ Jōmon, nhưng ý nghĩa thực sự và vai trò của tượng Dogū vẫn còn là một bí ẩn, bởi vì chữ viết chỉ phát triển ở Nhật Bản từ thế kỷ 6 sau Công nguyên, lâu sau khi những bức tượng này được tạo ra. Dogū chỉ được sản xuất trong thời kỳ Jōmon và không xuất hiện trong các giai đoạn tiếp theo của lịch sử Nhật Bản.

Dogū chỉ được tạo ra trong thời kỳ Jōmon.

Tất cả các lý thuyết về ý nghĩa của tượng Dogū đều mang tính suy đoán, và đó cũng là lý do tại sao chúng trở thành những hiện vật huyền bí. Thực tế cho thấy có rất nhiều phong cách khác nhau của Dogū, tùy thuộc vào vị trí tìm thấy và thời gian sản xuất.

Bí ẩn về sự phát triển của các phong cách này cũng là một phần của sự quyến rũ của Dogū.

Tượng Dogū có kích thước từ 10 cm đến 30 cm, với phần lớn là hình dạng cơ thể nữ. Các đặc điểm chung thường thấy bao gồm mắt to, eo nhỏ, hông rộng và đôi khi là bụng lớn như bụng bầu.

Có một số phong cách tạo hình dogū khác nhau.

Nhiều học giả cho rằng những bức tượng này có thể đại diện cho một nữ thần mẹ trong văn hóa cổ đại Nhật Bản. Điều này được suy luận dựa trên sự tương đồng giữa Dogū và những bức tượng thời kỳ đồ đá mới như Thần Vệ nữ của Willendorf, có thể là vật phẩm liên quan đến sự sinh sản và các nghi lễ của thầy cúng.

Hình dáng của Dogū đôi khi trông như đang đeo kính bảo hộ, với khuôn mặt hình trái tim đặc trưng. Đặc biệt, hầu hết các Dogū đều có dấu hiệu trên mặt, vai và ngực có thể là hình xăm.

Có bốn kiểu hình dạng Dogū: “kiểu phụ nữ mang thai”, “kiểu cú có sừng”, “kiểu mắt híp” và “kiểu lông mày hình trái tim hoặc lưỡi liềm”.

Trong số đó, kiểu mắt híp, hay còn gọi là Shakōkidogū, đã trở nên nổi tiếng đến mức mỗi khi nhắc đến Dogū, người Nhật thường nghĩ ngay đến hình ảnh của chúng.

Kiểu Dogū đeo kính được đặt tên từ shakōki, có nghĩa đen là “thiết bị chặn ánh sáng”. Chúng tương tự như kính bảo hộ truyền thống của thổ dân Inuit và Yupik ở Alaska và Siberia.

Việc tìm thấy những Dogū còn nguyên vẹn là rất hiếm. Hầu hết chúng đều bị mất một số bộ phận cơ thể, trong khi một số có dấu hiệu đã bị cắt đứt một cách có chủ ý.

Rất hiếm khi tìm thấy một dogū nguyên vẹn.

Với việc không có chữ viết trong thời kỳ tồn tại của chúng, chúng ta có lẽ sẽ không bao giờ biết được mục đích thực sự của Dogū.

Có giả thuyết cho rằng Dogū được tạo ra và sở hữu bởi phụ nữ (thực tế không có bằng chứng cụ thể nào cho điều này) và chúng có thể đóng vai trò như một biểu tượng cho sự tái sinh và sinh sản.