Khám Phá Ảo Thị Xoay Tít: Hành Trình Vào Thế Giới Màu Sắc Kỳ Diệu

Những ảo thị đặc biệt mà mọi người cùng chứng kiến có thể mang lại những cảm nhận màu sắc hoàn toàn khác nhau, một hiện tượng thú vị mà khoa học vẫn đang tìm lời giải.

Điều gì xảy ra khi bạn ngắm nhìn một bánh xe màu đen và trắng đang quay? Một số người có khả năng nhìn thấy nhiều sắc thái màu sắc khác nhau, trong khi những người khác lại không thấy gì cả.

Khi tham gia quan sát, có người đã thông báo rằng họ thấy màu xanh lá, có người thì thấy màu vàng, còn một số khác lại chứng kiến màu đỏ. Tuy nhiên, lý do cho hiện tượng này vẫn đang khiến các nhà khoa học đau đầu trong nhiều năm qua.

Bánh xe tạo ra ảo thị mà chúng ta đang thảo luận được biết đến với tên gọi con quay Benham, được đặt theo tên của nhà phát minh đồ chơi Mỹ Charles Benham, người đã phát minh ra nó vào năm 1895. Con quay này tạo ra ảo giác màu sắc khi các mẫu hình đen và trắng thay đổi một cách nhanh chóng. Khi bánh xe quay, các vòng cung màu sắc nhẹ nhàng, được gọi là màu Fechner, hiện ra ở những nơi khác nhau trên bề mặt bánh xe.

Tốc độ quay càng cao, hiệu ứng màu sắc càng rõ ràng. Hơn nữa, việc thay đổi chiều quay của bánh xe cũng có thể dẫn đến sự thay đổi ở các sắc độ màu mà người quan sát nhìn thấy.

Một số giả thuyết đã được đưa ra để giải thích hiện tượng mọi người nhìn thấy các màu sắc khác nhau. Có thể các tế bào cảm thụ ánh sáng trong mắt con người phản ứng khác nhau với màu đỏ, xanh lá và vàng.

Võng mạc của con người chứa hai loại tế bào cảm thụ ánh sáng: tế bào hình nón và tế bào hình que. Tế bào hình nón rất quan trọng trong việc nhận biết màu sắc và ánh sáng chói. Có ba loại tế bào hình nón, mỗi loại nhạy cảm với một bước sóng ánh sáng cụ thể.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Washington (Mỹ) cho rằng, những màu sắc khác nhau mà mọi người nhìn thấy khi con quay Benham quay có thể là do sự thay đổi trong võng mạc và các phần khác của hệ thống thị giác. Chẳng hạn, tốc độ quay có thể kích hoạt các vùng khác nhau trong võng mạc hoặc các phần đen trắng của đĩa có thể tăng cường hoạt động những khu vực khác nhau của võng mạc. Hiện tượng này có thể tạo ra sự khác biệt trong sự phản ứng của thần kinh, dẫn đến việc nhận diện màu sắc đa dạng.

Một giả thuyết khác khẳng định rằng, các tế bào hình nón trên võng mạc có thể hoạt động trong những khoảng thời gian khác nhau. Điều đó có nghĩa rằng, khi bánh xe quay, vùng trắng sẽ kích hoạt cả ba loại tế bào hình nón, nhưng vùng đen lại khiến chúng dừng hoạt động. Sự xáo trộn này có thể tạo ra sự mất cân bằng, dẫn đến việc bộ não tạo ra những màu sắc khác nhau.

Dù các giả thuyết vẫn chưa thể giải thích hoàn toàn hiện tượng ảo giác kỳ lạ này, nhưng con quay Benham vẫn đang được nghiên cứu với hy vọng sẽ trở thành một công cụ hữu ích trong việc chẩn đoán các bệnh về mắt.