Khám Phá Những Khía Cạnh Hấp Dẫn Của Thuyết Thế Giới Giả Lập

Liệu có thật rằng chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập, như một số người nổi tiếng khẳng định, có thể kể đến Elon Musk? Tuy nhiên, hiện tại, chưa có bằng chứng nào đủ thuyết phục để hỗ trợ cho giả thuyết này. Một trong những điểm yếu lớn nhất của lý thuyết này chính là việc nó không thể làm sáng tỏ cách chúng ta có thể khẳng định tính chân thực của thế giới xung quanh mình.

Nhà triết học và giáo sư Vật lý, Marcelo Gleiser, đến từ Đại học Dartmouth, người đã giành giải thưởng Templeton, cho rằng giả thuyết về một thế giới giả lập mà con người đang sống chỉ là một sự biện minh cho những thất bại trong môi trường và các vấn đề đạo đức xã hội.

Sự khởi nguồn của thuyết này diễn ra vào năm 2003, thông qua bài viết nổi tiếng của Nick Bostrom, một triết gia từ Đại học Oxford. Ông đã từng chỉ ra rằng thực tại của chúng ta có thể chỉ là một mô phỏng từ một nền văn minh tiên tiến.

Giáo sư Marcelo Gleiser cho rằng thuyết giả lập là một cách đổ lỗi. (Ảnh: Popsci).

Sự Đổ Lỗi Cho Những Thực Tại Khó Khăn

Giáo sư Gleiser nhấn mạnh rằng con người cần phải nhận thức được trách nhiệm đối với mọi thứ mà chúng ta đã gây ra cho hành tinh, cũng như hệ quả từ những hành động của chính mình.

“Thật dễ dàng để cho rằng mọi hỗn loạn hiện tại là do quyền lực nào đó gây ra. Thực tế, điều này giống như một lập luận tôn giáo với câu nói ‘không phải lỗi của tôi’,” ông nhận định.

Thế giới đã chứng kiến nhiều biến động lớn trong những năm gần đây; từ chính trị bất ổn, kinh tế suy thoái, cho đến những xung đột vũ trang và đại dịch toàn cầu đã khiến hàng triệu người mất mạng.

Nếu thật sự con người đang sống trong một thế giới giả lập, có thể những người đứng sau mô phỏng này đang quan sát chúng ta như những sinh vật vô nghĩa.

Đối với những người đang phải vật lộn kiếm sống và lo lắng về các hóa đơn sinh hoạt, việc suy nghĩ liệu thế giới này có thực hay không thực sự là một điều không thiết thực.

“Tôi mong muốn rằng những người thông minh sẽ hướng đến giải quyết những vấn đề thực tế hơn, thay vì những giả thuyết viển vông này,” ông chia sẻ về quan điểm của mình.

Các Vấn Đề Trong Thuyết Thế Giới Giả Lập

Nick Bostrom – người đã thiết lập căn cứ cho lý thuyết này, đưa ra rằng ít nhất một trong ba giả thuyết sau đây là đúng: Một là, các nền văn minh có thể sẽ không tồn tại đủ lâu để phát triển những mô phỏng thực tế. Hai là, những nền văn minh tiên tiến không mặn mà trong việc tạo ra các mô phỏng như vậy. Ba là, khả năng cao là chúng ta đang sống bên trong một mô phỏng máy tính.

Giả thuyết về thế giới giả lập tồn tại những mâu thuẫn lớn. (Ảnh: NBC News).

Trong tác phẩm của mình, Gleiser chỉ ra những lỗi cơ bản trong lý thuyết của Nick Bostrom.

Đầu tiên, ông lập luận rằng nếu chúng ta đang sống trong một mô phỏng do một nền văn minh siêu nhân quản lý, thì không có gì ngăn cản để các cá thể đó cũng chỉ nằm trong một mô phỏng từ một nền văn minh còn tiên tiến hơn. Điều này đã dẫn đến một vòng lặp vô tận và cũng đặt ra câu hỏi triết học cổ điển: Ai là người đầu tiên đã tạo ra mô phỏng này?

Thứ hai, ông đặt ra câu hỏi về động cơ của một giống loài khác, có thể là một nền văn minh cao hơn hoặc người ngoài hành tinh, tại sao họ lại muốn mô phỏng loài người ở cấp độ hiện tại? “Khi đánh giá hành động từ một trí thông minh mà chúng ta chưa hiểu rõ, câu hỏi căn bản là tại sao họ lại làm như vậy. Chúng ta không có thông tin gì về ý chí của họ,” Gleiser lập luận.

Cuối cùng, giáo sư nhấn mạnh rằng dù chưa xác định được chân lý là gì, những luận điểm xung quanh thuyết giả lập có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng của con người. Nó khiến nhiều người chấp nhận biện minh cho việc từ bỏ ý chí và trở thành người theo chủ nghĩa hư vô.

“Cuối cùng, nếu mọi thứ chỉ là một trò chơi mà chúng ta không thể kiểm soát thì tại sao chúng ta lại phải quan tâm? Liệu hành động hay ngay cả nhận thức về điều này có thể tạo ra sự khác biệt nào không?” giáo sư đặt ra câu hỏi cho chúng ta suy ngẫm.

Gleiser khẳng định rằng quan điểm về thế giới giả lập thường gắn liền với triết học hư vô, nhằm mục tiêu làm giảm ý chí chiến đấu cho những gì mà chúng ta tin tưởng.